Ekki auðvelt að minnka sykur í mjólkurvörum

Mjólkurvörur eru nauðsynlegar og mjólk virðist hafa áhrif á fituefnaskipti líkamans

Eftir umræður um sykraðar mjólkurvörur þótti vel við hæfi að finna út hvaða mjólkurafurðir eru bestar til neyslu. Sigrún Ásmundar fór og hitti Björn S. Gunnarsson og Einar Matthíasson hjá MS og þeir höfðu ýmislegt gott um þessar afurðir að segja.


Við teljum að flestar okkar vörur séu gjaldgengar sem hollustuvörur og henti vel fyrir krakka til að taka með sér til dæmis sem nesti í skólann," segir Einar Matthíasson, framkvæmdastjóri markaðs- og þróunarsviðs hjá MS, þegar hann er spurður út í hvaða mjólkurvörur er best að gefa börnum. "Hollusta mjólkur og mjólkurafurða sem unnar eru úr henni er ótvíræð," heldur hann áfram. "Mjólk er næringarríkasta einstaka fæðutegund sem völ er á. Hún er ein mikilvægasta uppspretta próteina úr fæðunni og inniheldur fjölda vítamína og steinefna. Við fáum 15-100% af ráðlögðum dagskammti 14-18 lífsnauðsynlegra vítamína og steinefna úr aðeins tveimur mjólkurglösum. Mjólk er mikilvægur kalkgjafi og góð uppspretta sinks, fosfórs, joðs, A-vítamíns og fjölmargra B-vítamína." Talsvert hefur verið rætt um sykraðar mjólkurvörur að undanförnu og þegar talið berst að þeim segir Einar: "Samkvæmt viðmiðum Manneldisráðs er talið eðlilegt að allt að 10% heildarorkunnar sem fólk neytir daglega komi úr viðbættum sykri sem segir okkur að sykur sé ekki hættulegur sem slíkur."

Björn S. Gunnarsson, matvæla- og næringarfræðingur hjá MS, segir að sykur gefi orku en ekki næringarefni. "Sykur er orkuríkur og flestar vörur sem innihalda sykur eru mjög næringarsnauðar, eins og gosdrykkir t.d." Björn segir næringargildi í sykruðum mjólkurvörum ekki skerðast ýkja mikið við sykrunina. "Og vegna þess hversu næringarríkar mjólkurafurðir eru er ekki hægt að horfa þær sömu augum og sykraðar og næringarsnauðar vörur þó að umræðan eigi alveg rétt á sér."

Björn og Einar eru sammála um að vörur eins og hrísmjólk séu ekki ætlaðar til að halda hollustu að fólki heldur sé frekar um eftirrétt að ræða. "Við erum með yfir 200 vörutegundir og hrísmjólkin gefur ekkert endilega rétta mynd af mjólkurvörum," segir Einar.


Jafnmikill sykur í jógúrtdós og epli?
Hann nefnir sem dæmi að ein jógúrtdós innihaldi álíka mikinn sykur og eitt epli. "Við myndum nú seint segja að epli væri óhollt."

Einar veltir upp þeirri spurningu af hverju sykur sé yfirhöfuð í mjólkurvörum. "Þetta eru náttúrulega sýrðar vörur. Sykur er settur í vöruna til að vinna á móti súrnum svo að þær verði lystugri." Hann segir að það sé alltaf spurning um jafnvægi að finna út hversu mikill sykur má vera í hverri vöru. "Það er ekki auðvelt að draga úr sykri í mjólkurvörum af því að þetta jafnvægi milli súrleikans og sætunnar þarf að vera fyrir hendi." Einar segir líka að börn og unglingar finni meira fyrir súru bragði og þurfi þess vegna meira sætt á móti súru til að jafnvægi fáist. "Samt sem áður hefur það verið okkar stefna að auka verulega framboð á vörum án viðbætts sykurs til að neytendur hafi valkost. Í nýjungum sem komu frá okkur á síðasta ári eru 2/3 ýmist sykurskertar eða án viðbætts sykurs og það er markmið MS að halda áfram að auka framboð á sykurminni afurðum." Einar segir að í öllum vöruflokkum MS séu valkostir án viðbætts sykurs.


Hverju mæla þeir með?
Nýjasta neyslukönnun Manneldisráðs sýnir að einungis 6% heildarsykurneyslu komi úr mjólkurvörum, að sögn Einars, og Björn minnir á manneldismarkmið í sambandi við mjólkurneyslu. "Fólk á að neyta a.m.k. 2 mjólkurskammta á dag. Þar á meðal mætti gjarnan vera venjuleg mjólk, léttmjólk eða jafnvel nýmjólk, þá kannski frekar hjá yngri börnum, undanrenna eða dreitill. Ostar tilheyra líka þessum flokki. Svo mætti alveg vera þarna líka einhver jógúrt, skyr eða AB-mjólk. Gerlarnir í sýrðu mjólkurvörunum eru nefnilega heilnæmir. AB-mjólkin og LGG eru því afurðir sem hægt er að mæla með í því sambandi."

Einar bendir á að kalk sé talið mikilvægt í forvörnum gegn beinþynningu. "Um 65-70% alls kalks sem við neytum fáum við úr mjólkurvöruflokknum. Einnig hafa stórar rannsóknir sýnt fram á að magrar mjólkurvörur geti haft verndandi áhrif á háþrýsting," segir hann og nefnir sem dæmi DASH-rannsóknina bandarísku.

Einar segir jafnframt að nýlegar rannsóknir hafi sýnt að þeir sem neyta mjólkur eigi oft auðveldara með að halda þyngdinni í skefjum. "Líklega hefur kalkið í mjólkinni þessi áhrif með því að binda fitu þannig að fituupptaka minnkar, rannsóknir hafa líka sýnt að mjólkin virðist hafa áhrif á fituefnaskipti líkamans, þ.e. brennslu fitunnar. Það hefur líka verið sýnt fram á að þeir sem neyta mjólkurvara neyta minna af sykrum að jafnaði."

Morgunblaðið. 12. janúar, 2006. (www.mbl.is)

Fleri heilsugreinar

 

Aðstoð

Hvernig getum við aðstoðað?