Litir: E B H S

« Hætta í ham fyrir sjónskerta

Leturstærð: Stór  Stærri  Stærst 

Forsíða
      Hafa samband    Starfsmenn    Veftré    About us
Fræðilegar greinar - Beinvernd
15. janúar 2000

Beinvernd

Fyrirlestur Ólafs Ólafssonar, fyrrverandi landlæknis, sem hann flutti í Perlunni á Alþjóðlega beinverndardaginn, hinn 20. október 1999. 

 

Beinþynning hefur aukist verulega í vestrænum löndum og í kjölfar þessa kvilla hefur beinbrotum fjölgað mikið. Í dag er haldið upp á Alþjóðlega beinverndunardaginn. Það vekur óneitanlega mikla athygli að beinþynning og beinbrot hafa aukist langmest í velferðarlöndum og líklega mest á Norðurlöndum, þar á meðal á Íslandi. En þar eru orsakir þessarar þróunar, kalkskortur, reykingar, kynhormónaskortur, hreyfingarleysi, erfðir og sennilega er tími tíðahvarfa varasamur.
Við höfum blásið til forvarnaaðgerða af þessu tilefni. Svo virðist sem áhugi manna sé ekki eins mikill og hann var þegar við hófum aðgerðir gegn æða- og hjartasjúkdómum og krabbameini. Minna fé hefur fengist til athafna en þegar tekist var á við forvarnir gegn krabbameini og hjartasjúkdómum. Ég kann ekki gjörla skil á þessu fyrirbæri, en óneitanlega kemur í huga að um er að ræða beinsjúkdóm sem í sjálfu sér er ekki lífshættulegur – þó að afleiðingin geti verið örorka. Annað sem mér dettur í hug er að aðallega er litið á sjúkdóminn sem kvennasjúkdóm! Menn gleyma því að bein eru iðandi af lífi, sannkölluð orkuveita líkamans. Mergurinn er ómissandi.
Nú! eftir stendur að kalkskortur er þýðingarmikil orsök beinþynningar. Hvaðan fáum við kalk? Jú, úr mjólkurvörum og grænmeti.
Nú hefur dregið úr mjólkurneyslu meðal margra í menningarríkjum. Aðrir drykkir keppa við mjólkina. Mjólkin hefur fengið illt orð á sig vegna umræðu um „kólesterólhættu“. Vel getur verið að minnkandi kalkneysla sé að verulegu leyti orsök beinþynningar í menningarríkjum og í ofanálag hreyfingarleysi. Við höfum ekki eldri rannsóknum úr að moða. FAO (Matvæla- og landbúnaðarstofnun Sameinuðu þjóðanna) ráðleggur nú börnum að drekka meiri mjólk en áður. Í einu glasi af mjólk fær barnið 50–70% af sólarhringskalkþörf. Þar af leiðandi nægja 2 glös daglega.
Ég hef fundið nokkrar greinar í viðurkenndum lækna- og næringartímaritum, en í þeim kemur fram að konur á aldrinum 40–75 ára, sem hafa drukkið mjólk daglega frá barnsaldri, hafa betri bein en þær sem forðast mjólk.
Nú er hægt að fá fituminni mjólk, t.d. léttmjólk. Ég held að dagleg mjólkurdrykkja geti haft fyrirbyggjandi áhrif gegn beinþynningu. En auk þess verður fólk að tileinka sér hreyfingu og heilnæmt líferni.
Nú þarf að halda kyndlinum logandi. Tekist hefur að stofna beinverndarfélög í Reykjavík, og á Vestfjörðum, Norðurlandi, Suðurlandi og Austurlandi. Við höfum fengið gott samband við félög aldraðra og þar hefur verið opnuð skrifstofa í samvinnu við Landlæknisembættið. Beinvernd hefur hafið víðtækt samstarfsverkefni við mjólkuriðnaðinn og í dag verður undirritaður samstarfssamningur til 3ja ára milli Beinverndar og Markaðsnefndar mjólkuriðnaðarins. Kynningarátakið gengur undir vígorðinu „hollusta styrkir bein“ og um þessar mundir verður kynntur bæklingur sem fjallar um beinvernd og beinþynningu, orsakir hennar og afleiðingar – og síðast en ekki síst hvernig sporna má gegn henni.
Til baka
Fræðilegar greinar
Hið rétta um transfitusýr...
Í ljósi umræðu undanfarið er sjálfsagt að taka fram að engar vörur Mjólkursamsölunnar innihalda hertar jurtaolíur og transfitusýrur sem hafa...

Meira
Fleiri greinar
Vörunýjungar
Nýjung - Heimilisostur ri...
Sala er hafin á Heimilis rifnum osti, 100% íslenskur ostur í stærri pokum en fáanlegir hafa verið hingað til.  Í pokanum eru 370 gr af...

Meira
Fleiri nýjungar
Vissir þú að?
Vissir þú að kalk sem þú færð í ríkum mæli úr osti og mjólk á mestan þátt í myndun og viðhaldi tanna og beina

Meiri fróðleikur